Granica

KUBA
Przepisy celne zabraniają przywożenia na Kubę roślin, żywności innej, niż zapakowana próżniowo lub puszkowanej. Podczas sporadycznych, rutynowych rewizji bagażu (celnicy szukają głównie broni i narkotyków) zdarzały się konfiskaty napoczętej butelki alkoholu. Polskie przepisy celne bezwzględnie zabraniają przywożenia do kraju pamiątek, toreb i odzieży wykonanych ze zwierząt objętych ochroną oraz muszli, fragmentów rafy koralowej itp. Przywóz do Polski takich przedmiotów zagrożony jest wysoką grzywną lub nawet karą więzienia. Nie należy kupować wypchanych zwierząt, toreb lub odzieży ze skór egzotycznych zwierząt czy muszli jako pamiątek. Na Kubie walutą jest peso kubańskie (praktycznie nieużywane przez obcokrajowców) oraz peso wymienialne (CUC). Na wydatki na Kubie najlepiej jest zabrać euro.

JAMAJKA
Polaków obowiązują wizy pobytowe. Koszt wizy wynosi 25 USD. Turyści mają możliwość uzyskania wizy na granicy. Wymagany okres ważności paszportu przy wjeździe wynosi 6 miesięcy. Nie można wwozić do Jamajki substancji narkotycznych, broni i amunicji. Istnieje zakaz wwozu dewiz powyżej 10 tys. USD oraz zakaz przywożenia roślin, owoców i zwierząt, wydawnictw pornograficznych i okultystycznych, żywności, kawy, kwiatów i roślin. Istnieje obowiązek okazania biletu powrotnego lub do innego państwa. Nie została określona kwota pieniędzy na dzień pobytu. Nie można odzyskać podatku VAT od zakupionych towarów.

Kuchnia

KUBA
Kubańska kuchnia to mieszanka potraw hiszpańskich, afrykańskich i karaibskich. Typowym daniem jest ryż z fasolą, ugotowane razem lub osobno. Główny posiłek może składać się z wieprzowiny lub wołowiny z ziemniakami i bananem zwyczajnym, czasem kukurydzą. Sałatka to: pomidory, sałata, awokado, ogórek, marchew, kapusta i rzodkiew. Je się tropikalne owoce. Zupę gotuje się najczęściej z czarnej fasoli z cebulą i czosnkiem. Powszechnie spożywa się kanapki. Tradycyjnie był to złożony z dwóch części chleb wypełniony paskami pieczonej wieprzowiny, szynki, żółtego sera (czasem pomidorów i sałaty) z dodatkiem musztardy; podgrzewano go na grillu. Obecnie w restauracjach kubańskich odwiedzanych głównie przez turystów zagranicznych można znaleźć mnóstwo potraw typowych dla kuchni międzynarodowych. Najlepszy sposób, by poznać tradycyjne potrawy kubańskie jest zamieszkać lub stołować się w paladere; pokój do wynajęcia przy rodzinie, gdzie można wykupić także wyżywienie. Często serwuje się w nich dania bezmięsne.

JAMAJKA
Kuchnia Jamajki kształtowała się pod wpływem różnych kuchni: brytyjskiej, hinduskiej, amerykańskiej, afrykańskiej oraz chińskiej. Najbardziej popularnym daniem jest zielona zupa callaloo. Stanowi kwintesencję smaku Karaibów. W jej skład wchodzą liście rośliny callaloo, szpinak, ochra, cukinia, chilli, różne zioła i przyprawy. Kolejnym specjałem są grillowane kurczaki lub wieprzowina w marynacie jerk. Robi się ją z tartej gałki muszkatołowej, ziela angielskiego, czarnego pieprzu, tymianku, cynamonu, cebuli, czosnku, oleju. W każdym menu znajduje się curry z koziny i potrawa powszechnie znana jako „rice and peas”. Jamajka jest znana także z uprawy kawy. Najlepsza pochodzi ze stoków Gór Błękitnych. Podróży przez Jamajkę, nieodłącznie towarzyszy wyjątkowy i niespotykany zapach grillowanego kurczaka, wieprzowiny oraz ryb. Przed każdym przydrożnym barem, ustawiony jest domowej roboty grill, przykryty metalowymi pokrywami. Ręcznie wykonane szyldy zachęcają do spróbowania specjałów kuchni „Jerk”, jak zwykło się nazywać w specjalny sposób marynowane potrawy. „Jerking” jest znaną od tysiącleci metodą marynowania mięsa, szczególnie z dzikiego dzika, który licznie występował na Wyspach Karaibskich. Jednakże potrawy „jerked” figurują nie tylko w kuchni jamajskiej, lecz także innych Wysp Karaibskich, Ameryki Północnej, a nawet Europy, szczególnie Wielkiej Brytanii. Metoda ta jest wykorzystywana głównie przy marynowaniu mięsa, lecz także krewetek, tofu oraz wielu innych. Cechą charakterystyczną kuchni „jerk” jest jej wyjątkowa pikantność.

Zakupy

KUBA
Wraz z rozwojem turystyki powstaje coraz więcej sklepów z pamiątkami. Płaci się w nich wymienialną walutą CUC lub euro. Na Kubie nie istnieją lokalne bazary sprzedające wyroby tradycyjnego rękodzieła ludowego. Sporo pamiątek jest ozdobionych wizerunkiem Che Guevary (t-shirty, obrazy). Najwięcej sklepów dla turystów znajduje się na starym mieście Hawany. Nie oferują one jednak luksusowych, ani markowych towarów. Najczęściej są to kubańskie cygara o nazwie Cohiba, czy lokalny rum Havana Club mający od dziesiątek lat uznanie na świecie. Na ulicznych stoiskach w miastach odwiedzanych przez turystów można wypatrzeć oryginalne torebki zrobione z kapsli po piwie, samochodziki wykonane z puszek po napojach, szmaciane lalki w kubańskiej sukience i zawoju na głowie. Często w parterowych mieszkaniach zamienionych na salony sztuki można znaleźć wielki wybór obrazów o współczesnej tematyce. W wydzielonej miejscowości plażowej Varadero są sklepy z biżuteria (np. wykonaną ze posrebrzanego widelca), z muzyką oraz z gitarami.

JAMAJKA
Typowymi pamiątkami z Jamajki są: rzeźby z drewna, kawa, wyroby z wikliny, obrazy, ozdoby ze złota i markowe zegarki oraz lokalne alkohole, jak rum czy Tia Maria. W miejscowościach turystycznych w centrum można znaleźć bazary z wyrobami lokalnego rękodzieła oraz z ubraniami wykonanych z bawełny w karaibskie wzory. Na wielu przedmiotach widnieje wizerunek urodzonego na wyspie piosenkarza reggae Boba Marleya; kasety z muzyką jego i naśladowców jest powszechnie dostępna.

Zdrowie

KUBA
Szczepienia nie są wymagane. Jest to jednak region, gdzie może występować ameba. Nie zaleca się spożywania surowych warzyw w niesprawdzonych miejscach. Najlepiej jeść wyłącznie smażone lub gotowane warzywa. Owoce je się jedynie po ich obraniu. Ze względu na zupełnie odmienną florę bakteryjną częstą dolegliwością wśród turystów są biegunki. Przydadzą się zatem środki antybiegunkowe typu imodium, smecta, sulfaguanidyna. Dobrze jest zabrać ze sobą (na wszelki wypadek) środki przeciw komarom. Zaopatrzenie aptek jest niewystarczające. W ramach ubezpieczenia zdrowotnego, w przypadku nagłego zachorowania, pomocy udzieli dobrze wykształcony, kubański lekarz. Warto jednak kilka podstawowych leków i plastrów zapakować do bagażu.

JAMAJKA
Nie są wymagane żadne szczepienia. Zalecane szczepienie przeciw żółtaczce WZW typu A i B (a także dur brzuszny, błonica, tężec, polio) oraz profilaktyka przeciw malarii i dengue (środki przeciw komarom). Ze względu na zagrożenie leptospirozą należy unikać kąpieli w otwartych zbiornikach wodnych. Unikać spożywania surowej, nieprzetworzonej żywności i nieprzegotowanej wody oraz jedzenia od ulicznych sprzedawców. Poza Kingston i Montego Bay opieka lekarska jest ograniczona. Polecany szpital: The University of the West Indies Hospital. Prywatna wizyta lekarska kosztuje ok. 30 USD, wizyta u specjalisty - 45 USD.

Zwyczaje

KUBA
W tym obszarze geograficznym znacznie bardziej niż obowiązkowość czy punktualność ceni się spokój ducha, wesołe usposobienie i gotowość do szalonej zabawy w każdym momencie. Kuba jako jeden z ostatnich bastionów komunizmu, może zaskoczyć typowo socjalistyczną „organizacją” pracy. Varadero jest enklawą stworzoną przez kubańskie władze dla zagranicznych turystów, gdzie atmosfera jest swobodniejsza. Należy unikać wycierania nosa na ulicy, fotografowania ludzi bez ich zgody (częściej odmawiają). Nie wolno robić zdjęć osobnikom w mundurach i publicznym budynkom (na lotnisku, dworcu). Rodzina i przyjaciele są dla Kubańczyków bardzo ważni. Z sympatią spotka się próba porozumiewania się przez cudzoziemca nawet początkowym językiem hiszpańskim.

JAMAJKA
Mieszkańcy Jamajki lubią, kiedy zwraca się do nich z „tytułem”. Wyjątek stanowią ci, którzy mają częsty kontakt z Amerykanami. Nigdy nie należy robić zdjęć bez uprzedniego zapytania o zgodę (mile widziana odpowiednia zapłata za fotografowanie). Przy powitaniu mężczyźni podaja sobie rękę i patrzą sobie w oczy. Przyjaciele i członkowie rodziny przy takiej okazji obejmują się. Kobiety znające się wymieniają się pocałunkiem w policzek. Jamajczycy zazwyczaj mówią szybko, lubią głośno i często się śmiać. Preferują odkładanie wszystkiego na później: za 10 minut może oznaczać za 2 godziny lub za 2 dni; w takim wypadku należy zachować cierpliwość. Kobiety są często traktowane jako obiekt seksualny; turystki powinny unikać prowokowania zachowaniem i strojem; nie zaleca się chodzenia samotnie do barów i klubów. Mężczyźni zachowują się dość agresywnie w stosunku do znanych sobie kobiet.